Waarom een betere behandeling van slokdarm- en maagkanker nodig is

Waarom een betere behandeling van slokdarm- en maagkanker nodig is

Blogs, Patient Advocates

Posted on Tuesday, May 22nd, 2018 at 10:27 AM by

Waarom naar concentratie van hoogcomplexe kankerzorg, wat is daarvoor nodig en wie zijn de belangrijkste spelers aan de bal?

Hierover hield Mark van Berge Henegouwen onder de titel ‘Upper GI aan de bal’ op 18 mei 2018 te Amsterdam zijn oratie, ter aanvaarding van zijn hoogleraarsambt Gastro-intestinale Chirurgie. Hij spitste deze oratie met name toe op de slokdarm- en maagkankerzorg in Amsterdam. En vertelde met veel passie waarom een ‘dedicated team’ zo ontzettend belangrijk is om tot de beste prestaties te komen. Zeker met het oog op de fusie tussen het AMC en het VUmc.

Slokdarmkanker is in opmars en Nederland voert in deze opmars – helaas- de verkeerde lijstjes aan. In 80% van die hedendaagse gevallen van slokdarmkanker gaat het om het agressieve type adenocarcinoom. Dit in tegenstelling tot het type plaveiselcarcinoom. Wat het vóórkomen van het adenocarcinoom type staat Nederland met het Verenigd Koninkrijk zelfs wereldwijd op een gedeelde eerste plaats.

Dit type kanker heeft een beroerde prognose. Van de 2500 nieuwe patiënten per jaar in Nederland kan slechts 1/3 curatief worden behandeld met operatie. Dat geldt als er geen uitzaaiingen zijn vastgesteld en als de conditie volstaat om de operatie aan te kunnen. De overige patiënten krijgen een palliatieve behandeling en genezen veelal niet meer.

Maagkanker komt steeds minder vaak voor, maar ook hier geldt dat maar een minderheid in aanmerking komt voor een operatie en dat anderen palliatief behandeld zullen worden. Slokdarm- en maagkankeroperaties hebben veel overeenkomsten.

De slokdarmkankeroperatie was lange tijd een bijzonder risicovolle operatie met een 5 jaars overlevingspercentage van maar 15%. Nu is de overleving inmiddels 50%. Dit is te danken aan de verbeterde voorbehandeling met chemoradiatie én de verbeterde operatietechniek; de minimaal invasieve chirurgie.

Voorafgaand aan de operatie wordt de patiënt binnen het AMC gezien in het Gastro-Intestinaal Oncologisch Centrum Amsterdam (GIOCA). En uitgebreid onderzocht en besproken in een multidisciplinair team. Er wordt er op de laatste dag een behandelplan aan de patiënt gepresenteerd. Voor de slokdarm- en maagkankeroperaties heeft het AMC 20 operatiekamers speciaal hiervoor ingericht. Na de operatie neemt een speciaal daarvoor opgeleid en zeer ervaren verpleegkundig team de zorg over. Per week verpleegt dit team 2 geopereerde slokdarm- en 1 maagkankerpatiënten.

Die kunst is door het ‘dedicated team’ van het AMC o.a. afgekeken in het VK, het land dat samen met Nederland de ‘verkeerde lijst’ qua slokdarmkanker aanvoert.

In het VK bestaan nu een beperkt aantal gespecialiseerde centra waar de ‘operatiepatiënten’ naar toe verwezen worden. Dit heeft geleid tot concentratie van aantallen patiënten en tot een verbeterde operatietechniek. Met als prachtig resultaat een veel lager percentage naadlekkages (lekkage als gevolg van de operatie)en een lagere sterfte. En aanzienlijk betere resultaten dan nu in Nederland voorkomen. Het ‘dedicated team van het AMC’ nam daarom deze werkwijze zoveel mogelijk over, vooral met betrekking tot de operatietechniek.

Mark toont aan dat de kans op overlijden kort na de operatie hoger blijkt in centra die beperkte aantallen operaties per jaar doen. In 2017 waren er in Nederland nog steeds 8 centra die te weinig maagkankeroperaties per jaar uitvoeren om de patiënt de beste zorg en de beste kansen te geven.

En helaas waren er in datzelfde jaar 2017 slechts 3 centra die 100 slokdarm- en/of maagkankeroperatie per jaar uitvoeren.

Dat is schokkend. Daarom overhandigde een delegatie Patient Advocates van Inspire2Live onlangs een petitie aan de vaste Kamercommissie Volksgezondheid van de Tweede Kamer. Hierin vragen wij een eind te maken aan de spreiding van kankerzorg over teveel ziekenhuizen en deze zorg te concentreren in een beperkt aantal hooggespecialiseerde centra. Wij noemen dit verschijnsel ‘IKEA ziekenhuizen’. IKEA staat voor: IK KAN ECHT ALLES! Voor ziekenhuizen die zoveel mogelijk soorten zorg binnenshuis willen houden ook als dit maar om weinig behandelingen per jaar gaat en er hierdoor geen optimale zorg geleverd kan worden!

Wat betreft onderzoek naar verschillende typen slokdarm- en maagkanker, vooral in internationaal verband, wil ik vooral ook het Slokdarm- & Maagkankerfonds noemen dat hiervoor geld inzamelt (www.SLMKfonds.nl). Chemoradiatie kan veel uitrichten, maar is ook beperkt. De hoop voor de toekomst is daarom gevestigd op immunotherapie, personalized medicine en biomedical engineering (biomedisch technologisch onderzoek en innovatie). En dat gaat beter in grotere gespecialiseerde centra waar resultaten van onderzoek direct toegepast kunnen worden.

Er liggen grote kansen voor een betere behandeling van slokdarm- en maagkanker. Het AMC laat zien binnen Nederland hét centrum te zijn dat ‘aan de bal’ is. Goed voorbeeld doet goed volgen.

De politiek is nu aan de bal en wij zitten in ongeduldige spanning te wachten. Politici, waar wachten jullie nog op? Wij van Inspire2Live willen nu van jullie politici eens doelpunten zien! De benoeming van Mark als hoogleraar Gastro-intestinale Chirurgie geeft jullie de belangrijke assist om dit te bereiken.

Patient Advocate Ineke Schouwstra

  • Share this:

No comments

© 2017 Inspire2Live. All Rights Reserved.